ຊາວເຜົ່າ ມນົງ ມີຫຼາຍຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ງານບຸນວັດທະນະທຳທີ່ເປັນມູນເຊື້ອ, ໃນນັ້ນພິທີແຕ່ງງານໄດ້ຮັບຖືວ່າສຳຄັນທີ່ສຸດ. ພິທີແຕ່ງງານຂອງຊາວເຜົ່າ ມນົງ ແມ່ນຮູບການເຄື່ອນໄຫວວັດທະນະທຳພື້ນເມືອງທີ່ເຂັ້ມຄົ້ນໄປດ້ວຍສີສັນພິເສດສະເພາະຂອງຊາວເຜົ່າໃນເຂດພູພຽງ.
ຊາວເຜົ່າ ມນົງ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາຊົນເຜົ່າທີ່ມີມາກ່ອນໝູ່ຢູ່ເຂດໄຕງວຽນ ແລະ ຮັກສາວັດທະນະທຳທີ່ເປັນມູນເຊື້ອຫຼາຍຢ່າງຂອງຊົນເຜົ່າຕົນໄວ້ໄດ້.
ພ້ອມກັບຊົນເຜົ່າ, ເອເດ, ຊົນເຜົ່າ ມນົງ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາຊົນເຜົ່າທີ່ດຳລົງຊີວິດໃນເຂດໄຕງວຽນມາແຕ່ດົນນານທີ່ສຸດ, ທັງແມ່ນຊົນເຜົ່າທີ່ຍັງຮັກສາ ຮີດຄອງປະເພນີ, ວັດທະນະທຳທີ່ເປັນມູນເຊື້ອຫຼາຍຢ່າງໄວ້ໄດ້.
ກໍ່ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຊົນເຜົ່າອື່ນໆຢູ່ເມືອງສິ່ນໂຮ່, ຊາວເຜົ່າຢ້າວເຄົາຖືວ່າ, ເຕົາໄຟບໍ່ພຽງແຕ່ເພື່ອຄົວກິນເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງມີຄວາມໝາຍສຳຄັນໃນວັດທະນະທຳດ້ານຈິດວີນຍານຂອງຊົນເຜົ່າຕົນອີກດ້ວຍ.
ສຳລັບຊາວເຜົ່າຢ້າວເຄົາ (ທີ່ຂຶ້ນກັບຊົນເຜົ່າຢ້າວ) ແລ້ວຜູ້ໃດບໍ່ທັນໄດ້ເກິບສັກ, ເມື່ອຕາຍໄປແລ້ວ, ວີນຍານຈະບໍ່ໄດ້ເຕົ້າໂຮມກັບບັນພະບຸລຸດ, ບໍ່ໄດ້ຮັບຮອງວ່າແມ່ນລູກຫຼານຂອງປະຊາຄົມ.
ເຜົ່າຢ້າວໂລກາງ, ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາໝວດເຜົ່າຢ້າວທີ່ເຫຼື້ອມໄສສາສະໜາຄຼິດ, ສິ່ງດ່ັງກ່າວໄດ້ສົ່ງຜົນສະທ້ອນຫຼາຍຢ່າງເຖິງຊີວິດຂອງເຂົາເຈົ້າ, ນັບແຕ່ການຈັດຕັ້ງພິທີງານສົບ, ງານດອງ ຕະຫຼອດຮອດພິທີຕ່າງໆໃນຄອບຄົວ ແລະ ໃນວົງຕະກຸນ. ພິເສດ, ໃນພິທີເຫຼົ່ານັ້ນພາບແຕ້ມບູຊາແມ່ນຂາດບໍ່ໄດ້.
ງານບຸນພາວະນາຂໍຄວາມສະຫງົບສຸກ ແມ່ນງານບຸນພາວະນາເທວະດາຟ້າແຖນຂອງຊາວເຜົ່າຢ້າວແທງອີ ຢູ່ຕາແສງບັ່ງກາ, ເມືອງແຮ່ວງໂບ່, ແຂວງກວາງນິງ. ງານບຸນຖືກຈັດຕັ້ງ 4 ຄັ້ງໃນປີ, ເຊິ່ງລວມມີ 13 ພິທີ
ຊາວເຜົ່າຢ້າວເຄົາຫຼືເອື້ນວ່າກິມມ່ຽນ, ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາໝວດເຜົ່າຢ້າວທີ່ຍ້າຍມາຫວຽດນາມກ່ອນໝູ່, ດັ່ງນັ້ນເຂົາເຈົ້າຈຶ່ງໄດ້ຮັບຖືວ່າແມ່ນໝວດຕົ້ນຕໍຂອງຊົນເຜົ່າຢ້າວ.
ປຶ້ມບູຮານຂອງຊາວເຜົ່າຢ້າວແມ່ນມໍລະດົກວັດທະນະທຳທີ່ສຳຄັນ, ແມ່ນແຫຼ່ງເອກະສານ, ແມ່ນ “ລູກກະແຈ“ ເພື່ອເປີດປະຕູຄົ້ນຄ້ວາວັດທະນະທຳຂອງຊົນເຜົ່າຢ້າວ. ປຶ້ມບູຮານຂອງຊາວເຜົ່າຢ້າວຢູ່ຫວຽດນາມອຸດົມສົມບູນທີ່ສຸດ. ແຕ່ລະບ້ານມີປຶ້ມບູຮານນັບຮ້ອຍຫົວ.
ພ້ອມກັບງານບຸນປະເພນີຕ່າງໆຂອງບັນດາເຜົ່າຄື: ງານບຸນກິນຈຽງຂອງຊາວເຜົ່າມົ້ງ, ບຸນລົງທົ່ງຂອງຊາວເຜົ່າໄຕ່… ບຸນເຕັ້ນ (Tzay panh) ຫຼືບຸນປີໃໝ່ກໍ່ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາງານບຸນທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະຂອງຊາວເຜົ່າຢ້າວແດງຢູ່ແຂວງອຽນບ໋າຍ.
